Дислалия бұл мектеп жасына дейінгі және бастауыш мектеп кезіндегі балалар арасында жиі кездесетін тілдік бұзылыстардың бірі. Бұл әр түрлі фонемалардың немесе фонемалар тобының артикуляциясының бұзылуы.
Дислалияда фоноартикуляциялық органдар деп аталатын сөйлеуге араласатын мүшелер (ерін, жақ, жұмсақ таңдай, тіл және т.б.) дұрыс қойылмағандықтан, белгілі бір дыбыстардың немесе фонемалардың орынсыз айтылуына себеп болады.
Дислалия орталық жүйке жүйесіне байланысты патологияны көрсетпейтін адамдарда сөйлеу дыбыстарын артикуляциялау кезінде қателіктердің болуымен сипатталады.
Кейде нашар айтылған артикуляциядан туындаған айтылу ақаулығы автоматтандырылып, қалыпқа келуі мүмкін, бұл жазбаша түрде дәлелденеді.
Дислалия кез-келген дауыссызға немесе дауыстыға әсер етуі мүмкін. Алайда, айтылу өзгерісі р сияқты кейбір дыбыстарда жиі кездеседі, өйткені олардың артикуляциясы олардың қимыл-қозғалыстарында үлкен ептілік пен дәлдікті қажет етеді.
Қазіргі таңда дислалиясы бар балалар саны көптеп кездеседі.Дислалия кезінде баланың ерте жасынан түзету жұмыстарын бастаған жөн.
«Қармақшы аудандық білім бөлімінің № 109 орта мектебі коммуналдық мемлекеттік мекемесінің дефектолог маманыА.Жеткергенова 10.05.2022 жылы дислалия диагнозымен есепте тұрған балалармен түзете-дамыту сабақтарын өткізді.Дефектолог маманы жұмыстарында оқушылардың тіл кемшіліктерін ұсақ-қол моторикасын, логикалық ойлау қабілетін,сөздік қорын,байланыстырып сөйлеуін тексеруге арналған құрал-жабдықтар; айналар тақта,әдістемелік құралдар,іс-қағаздары және көрнекіліктер пайдаланылады. Сонымен қатар қолдың ұсақ моторикасына жаттығулар;мозайкамен жұмыстар,суреттер бояу,ілгек қадау және күнделікті тыныс алу жаттығулары жасалынады.
Нәтижелі жұмыс жалғасын таба бермек!
Мектеп дефектологы: А.Жеткергенова
